İmplantologiya nədir?
Diş itkisinin müasir elmi həlli — titanium implantdan osseointegrasiyaya qədər
İmplantologiya — tibb sahəsi kimi
İmplantologiya — itirilmiş dişlərin titanium vida əsasında bərpasını öyrənən, stomatologiyanın sürətlə inkişaf edən ixtisaslaşmış sahəsidir. Müasir implantologiya yalnız cərrahi prosedurla məhdudlaşmır; o, diaqnostika, rəqəmsal planlaşdırma, protetika və uzunmüddətli qulluq protokollarını əhatə edir.
İlk titanium implant 1965-ci ildə Per-Ingvar Brånemark tərəfindən klinik olaraq yerləşdirilmişdir. O vaxtdan bəri dünyada 500 milyondan çox implant qoyulmuş, texnologiya, material elmi və cərrahi protokollar kökündən dəyişmişdir. Müasir implant sistemlərinin 10–15 illik klinik müşahidə məlumatları 95%+ uğur dərəcəsini göstərir.
Diş itkisinin ağız sağlamlığına təsiri
Diş itkisi yalnız estetik problem kimi qəbul edilsə də, onun uzunmüddətli tibbi nəticələri daha ciddidir. Diş kökü çəkildiyi andan sümük toxuması stimul almağı dayandırır. Bu, sümük reabsorbsiyası — sümüyün tədricən əriməsi — adlanan prosesi başladır.
Çənə sümüyünün 25%-ə qədəri itir. Bu proses sonraki illərdə davam edir.
Sümük itkisi çənənin formasını dəyişir, qalan dişlər mövqeyini dəyişdirir.
Çənə sümüyünün azalması üz konturunu dəyişir, "qocalma" görünüşü yaranır.
Titanium implant diş kökünün funksiyasını tam əvəz edir. Çiynəmə zamanı implantdan sümüyə ötürülən gərginlik sümük toxumasını stimul edir, reabsorbsiyanın qarşısını alır.
Osseointegrasiya — implantın sümüklə birləşməsi
Osseointegrasiya — titanium implant səthi ilə sümük toxuması arasında birbaşa struktural birləşmədir. Bu termin İsveç professoru Per-Ingvar Brånemark tərəfindən 1965-ci ildə müəyyən edilmişdir. Osseointegrasiya implantologiyanın bioloji əsasını təşkil edir.
"Osseointegrasiya — yükü daşınan implantın canlı sümük toxuması ilə birbaşa, fibroz toxuma olmadan struktural və funksional birləşməsidir." — Per-Ingvar Brånemark, 1977
Müasir implant sistemlərinin titanium səthi SLA (Sandblasted, Large-grit, Acid-etched) və oxşar texnologiyalarla işlənir. Bu mikro-qaba səth sümük hüceyrələrinin (osteoblastların) implant səthinə daha sürətli yapışmasını təmin edir.
Osseointegrasiya prosesi adətən 2–4 ay davam edir. Bu müddət sümük sıxlığından, pasiyentin ümumi sağlamlığından, istifadə olunan implant sistemindən və tibb müdaxilələrindən asılıdır. Proses tamamlandıqdan sonra daimi kron qoyulur.
İmplantın anatomiyası: 3 əsas hissə
Tibbi keyfiyyətli grade 4 titaniumdan hazırlanmış, millərdən 3–6 mm diametrli vida. Cərrahi yolla çənə sümüyünə yerləşdirilir. Vida dizaynı (konik, silindrik, hibrid) sümük tipinə görə seçilir.
İmplant ilə kron arasında birləşdirici hissədir. Titanium, zirkon və ya titanium zirkon kompozisiyasından hazırlana bilər. Daimi abutment osseointegrasiyadan sonra, müvəqqəti abutment dərhal yerləşdirilə bilər.
Abutment üzərinə qoyulan estetik diş hissəsidir. Adətən keramik (zirkon, litium disilikat) materialdan hazırlanır. Rəngi, forması və ölçüsü qonşu dişlərə uyğun fərdi hazırlanır.
Kimə uyğundur, kimə ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır
Uyğun pasiyentlər
- Sağlam yetkinlər (18 yaşdan yuxarı, sümük inkişafı tamamlanmış)
- Yetərli sümük həcmi olan (KT skan ilə qiymətləndirilir)
- Ağız gigiyenasına diqqət edənlər
- Xroniki xəstəlikləri kompensasiya altında olanlar
- Siqareti bıraxmağa hazır olanlar (idaman implantoloq)
Ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır
- Kontrolsuz diabet (HbA1c >8%) — osseointegrasiya riski artar
- Aktiv siqaret içənlər — uğursuzluq ehtimalı 2–3x artır
- Osteoporoz — sümük keyfiyyəti qiymətləndirilməlidir
- Bifosfonat müalicəsi alan pasiyentlər
- Aktiv periodontit — əvvəlcə müalicə tələb olunur
- 18 yaşdan kiçiklər — sümük inkişafı tamamlanmamış
Əlaqəli mövzular
İmplant haqqında konsultasiya alın
Fərdi sümük qiymətləndirməsi üçün bu gün müraciət edin. İlkin konsultasiya pulsuzdur.